Khám hiếm muộn gồm những gì? Quy trình, chi phí và lưu ý cho hai vợ chồng

Khám hiếm muộn (khám vô sinh) là bước cần thiết giúp các cặp vợ chồng đánh giá sức khỏe sinh sản và tìm nguyên nhân chậm có con. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ khoảng 6 người trong độ tuổi sinh sản thì có 1 người gặp tình trạng vô sinh trong đời. Vì nguyên nhân có thể đến từ một hoặc cả hai phía, việc thăm khám thường được thực hiện ở cả vợ và chồng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin về các hạng mục cần kiểm tra, quy trình, chi phí, những điều cần chuẩn bị và nơi thăm khám, giúp bạn chủ động hơn trước khi đi khám.

Khi nào vợ chồng nên đi khám hiếm muộn?

Thời điểm thăm khám phụ thuộc vào tuổi của người vợ, thời gian hai vợ chồng mong con và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM), với các cặp đôi quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai, thời điểm đánh giá thường được xác định theo các mốc sau:

• Người vợ dưới 35 tuổi: Nên thăm khám sau 12 tháng chưa có thai.
• Người vợ từ 35 tuổi trở lên: Nên thăm khám sau 6 tháng chưa có thai. Khả năng sinh sản của nữ giới giảm dần theo tuổi nên việc đánh giá ở nhóm này cần được tiến hành sớm hơn.
• Người vợ trên 40 tuổi: Nên chủ động thăm khám sớm thay vì tiếp tục chờ đủ 6 tháng.

Hai vợ chồng cũng không nhất thiết phải chờ đến các mốc trên nếu đã xuất hiện yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Người vợ nên đi khám sớm khi chu kỳ kinh không đều, kinh thưa hoặc vô kinh; nghi ngờ lạc nội mạc tử cung, bệnh lý tử cung hoặc vòi tử cung. Người chồng cũng nên khám sớm nếu có dấu hiệu hoặc tiền sử gợi ý bất thường sinh sản, như từng bị quai bị sau dậy thì, tinh hoàn ẩn hoặc phẫu thuật vùng bìu. Cặp đôi có rối loạn chức năng tình dục hoặc từng hóa trị, xạ trị cũng không nên chờ đủ các mốc trên.

Chủ động thăm khám vào thời điểm phù hợp giúp hai vợ chồng sớm xác định những yếu tố có thể cản trở quá trình thụ thai, từ đó được tư vấn theo dõi hoặc can thiệp đúng với tình trạng của mình.

Thời điểm khám hiếm muộn phụ thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe sinh sản

Khám hiếm muộn gồm những gì?

Khám hiếm muộn thường bao gồm khai thác tiền sử sinh sản, khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm và các thăm dò cần thiết để đánh giá những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng có con. Do nguyên nhân có thể liên quan đến một hoặc cả hai phía, quá trình kiểm tra cần xem xét sức khỏe sinh sản của cả người vợ và người chồng.

Nội dung thăm khám cụ thể ở mỗi người sẽ tập trung vào những vấn đề sau:

1. Thăm khám và đánh giá ở người vợ

Ở người vợ, quá trình thăm khám tập trung đánh giá chức năng buồng trứng, khả năng phóng noãn, cấu trúc tử cung, tình trạng vòi tử cung và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến quá trình thụ thai. Tùy tuổi, tiền sử sinh sản và kết quả khám ban đầu, bác sĩ sẽ lựa chọn những nội dung kiểm tra phù hợp, thường gồm:

• Khai thác tiền sử và chu kỳ kinh nguyệt: Bác sĩ hỏi về thời gian mong con và đặc điểm chu kỳ kinh. Tiếp theo là tiền sử mang thai, sảy thai, thai ngoài tử cung, bệnh phụ khoa, phẫu thuật vùng chậu và các lần điều trị trước. Đây là cơ sở để nhận diện yếu tố nguy cơ và định hướng các kiểm tra tiếp theo.
• Khám và siêu âm phụ khoa: Khám phụ khoa được thực hiện khi phù hợp với tình trạng của người bệnh. Siêu âm, đặc biệt siêu âm qua đường âm đạo, giúp khảo sát tử cung, nội mạc tử cung, buồng trứng, nang noãn và phát hiện một số bất thường tại vùng chậu.
• Đánh giá tình trạng phóng noãn: Đặc điểm chu kỳ kinh cung cấp thông tin ban đầu về khả năng phóng noãn. Nếu cần xác định rõ hơn, bác sĩ có thể đo progesterone giữa pha hoàng thể hoặc theo dõi nang noãn bằng siêu âm. Xét nghiệm TSH và prolactin thường được chỉ định khi kinh nguyệt không đều.
• Đánh giá dự trữ buồng trứng: Bác sĩ kết hợp xét nghiệm AMH, FSH, estradiol đầu chu kỳ với siêu âm đếm nang noãn thứ cấp (AFC). AMH thấp thường khiến nhiều chị em lo lắng. Thực tế, AMH chỉ phản ánh gián tiếp lượng noãn còn lại và không dự báo được khả năng có thai tự nhiên. Bác sĩ luôn đọc chỉ số này cùng tuổi và tình trạng lâm sàng.
• Kiểm tra tử cung và vòi trứng: Chụp tử cung vòi trứng (HSG) giúp đánh giá hình dạng buồng tử cung và độ thông của vòi trứng. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm bơm nước buồng tử cung, nội soi buồng tử cung hoặc nội soi ổ bụng.
• Thực hiện các kiểm tra bổ sung khi cần: Xét nghiệm nội tiết hoặc những thăm dò chuyên sâu khác được cân nhắc dựa trên triệu chứng, tiền sử và bất thường phát hiện trong quá trình kiểm tra.

Kiểm tra chức năng buồng trứng, tử cung và vòi trứng để đánh giá khả năng sinh sản nữ

2. Thăm khám và đánh giá ở người chồng

Ở người chồng, quá trình đánh giá tập trung vào chức năng sinh sản, khả năng sinh tinh và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến số lượng, khả năng di động hoặc hình thái của tinh trùng. Bác sĩ thường kết hợp khai thác tiền sử, khám lâm sàng và xét nghiệm cần thiết qua các nội dung sau:

• Khai thác tiền sử sinh sản và sức khỏe: Bác sĩ tìm hiểu thời gian mong con, tiền sử có con trước đây, bệnh lý toàn thân, bệnh hoặc chấn thương cơ quan sinh dục, phẫu thuật, thuốc đang sử dụng và các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.
• Đánh giá chức năng tình dục và yếu tố lối sống: Những vấn đề như rối loạn cương, rối loạn xuất tinh cùng một số thói quen hoặc yếu tố phơi nhiễm có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sẽ được khai thác khi cần thiết.
• Khám cơ quan sinh dục: Bác sĩ có thể kiểm tra tinh hoàn, mào tinh, ống dẫn tinh và các cấu trúc liên quan để phát hiện những bất thường có khả năng ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hoặc vận chuyển tinh trùng.
• Thực hiện tinh dịch đồ (semen analysis): Đây là xét nghiệm quan trọng trong đánh giá ban đầu ở nam giới, cung cấp thông tin về thể tích tinh dịch, mật độ hoặc tổng số tinh trùng, khả năng di động, hình thái và một số đặc điểm liên quan. Chất lượng tinh trùng có thể dao động giữa các lần lấy mẫu, nhất là sau sốt hoặc khi kiêng xuất tinh không đúng thời gian. Vì thế, một kết quả bất thường đơn lẻ chưa đủ để kết luận. Bác sĩ thường hẹn làm lại sau vài tuần.
• Đánh giá nội tiết khi có chỉ định: Các hormone như FSH và testosterone có thể được xét nghiệm khi nam giới có bất thường tinh dịch đồ hoặc dấu hiệu gợi ý rối loạn nội tiết, thay vì thực hiện thường quy cho tất cả trường hợp.
• Kiểm tra chuyên sâu khi cần thiết: Dựa trên kết quả ban đầu, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm di truyền, siêu âm hoặc những thăm dò chuyên biệt để làm rõ nguyên nhân.

Kết quả đánh giá ở người chồng cần được xem xét cùng với kết quả của người vợ. Cách tiếp cận đồng thời giúp bác sĩ xác định đầy đủ hơn những yếu tố đang ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và lựa chọn hướng xử trí phù hợp cho cặp vợ chồng.

Quy trình khám hiếm muộn diễn ra như thế nào?

Quy trình khám hiếm muộn thường được thực hiện theo từng bước để đánh giá đồng thời sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng. Do một số xét nghiệm ở người vợ cần thực hiện vào thời điểm phù hợp của chu kỳ kinh, quá trình kiểm tra ban đầu có thể kéo dài qua nhiều lần đến viện.

Bước 1: Đặt lịch và chuẩn bị trước khi khám

Hai vợ chồng nên đặt lịch và cùng đến khám ngay từ lần đầu để bác sĩ có thể đánh giá song song các yếu tố liên quan. Người vợ cần ghi nhớ ngày đầu của kỳ kinh gần nhất và thông báo chu kỳ kinh thường kéo dài bao nhiêu ngày. Nếu cơ sở y tế hướng dẫn thực hiện xét nghiệm nội tiết đầu chu kỳ, lịch khám có thể được sắp xếp vào ngày 2 - 4 của chu kỳ.

Người chồng dự kiến làm tinh dịch đồ cần kiêng xuất tinh khoảng 2 - 7 ngày trước khi lấy mẫu. Hai vợ chồng cũng nên mang theo kết quả xét nghiệm, siêu âm, tinh dịch đồ, hồ sơ điều trị hiếm muộn hoặc phẫu thuật trước đây để bác sĩ có thêm dữ liệu đánh giá.

Bước 2: Khám và đánh giá sức khỏe sinh sản ban đầu

Bác sĩ trao đổi với hai vợ chồng về thời gian mong con, tần suất quan hệ và các lần điều trị trước. Người vợ có thể được khám phụ khoa và siêu âm tử cung - buồng trứng. Người chồng được khám cơ quan sinh dục khi cần, chẳng hạn để phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh. Từ kết quả ban đầu, bác sĩ chỉ định xét nghiệm và hẹn lịch cho từng người.

Bác sĩ khai thác tiền sử và đánh giá sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng

Bước 3: Thực hiện các xét nghiệm và thăm dò cần thiết

Các kiểm tra được sắp xếp theo tình trạng của từng cặp đôi và thời điểm thích hợp trong chu kỳ kinh. Người vợ có thể được xét nghiệm FSH, LH, estradiol vào đầu chu kỳ; AMH có thể thực hiện không phụ thuộc ngày kinh. Siêu âm giúp đánh giá tử cung, buồng trứng và dự trữ nang noãn, trong khi chụp tử cung - vòi trứng thường được bố trí sau khi sạch kinh và trước thời điểm phóng noãn để khảo sát buồng tử cung và độ thông của vòi tử cung.

Người chồng thường được chỉ định tinh dịch đồ để đánh giá thể tích tinh dịch, số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng. Khi phát hiện bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm hormone, siêu âm bìu, xét nghiệm di truyền hoặc các thăm dò chuyên sâu khác.

Bước 4: Tổng hợp và phân tích kết quả

Sau khi có đủ dữ liệu, bác sĩ đánh giá kết quả của hai vợ chồng trong mối liên hệ với tuổi, thời gian mong con, tiền sử sinh sản và các yếu tố nguy cơ.

Ở người vợ, bác sĩ xem xét khả năng phóng noãn, dự trữ buồng trứng, tình trạng tử cung và vòi tử cung. Ở người chồng, kết quả tinh dịch đồ được đối chiếu với khám lâm sàng và các xét nghiệm bổ sung khi cần. Qua đó, bác sĩ xác định yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến từ người vợ, người chồng hay cả hai. Nếu các đánh giá cơ bản không tìm thấy bất thường giải thích được tình trạng chậm có con, trường hợp được xếp vào nhóm hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân.

Bước 5: Tư vấn hướng điều trị và kế hoạch tiếp theo

Dựa trên nguyên nhân, tuổi của người vợ, thời gian mong con, dự trữ buồng trứng, chất lượng tinh trùng và tiền sử điều trị, bác sĩ xây dựng hướng xử trí riêng cho từng cặp đôi:

• Chưa phát hiện bất thường rõ ràng: Bác sĩ có thể hướng dẫn xác định thời điểm dễ thụ thai, duy trì quan hệ đều đặn và tái khám theo lịch hẹn.
• Có nguyên nhân có thể điều trị: Các rối loạn phóng noãn, bất thường nội tiết hoặc một số bệnh lý tại cơ quan sinh sản được xử trí bằng thuốc, thủ thuật hay phẫu thuật tùy từng trường hợp.
• Cần hỗ trợ sinh sản: IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung), IVF (thụ tinh trong ống nghiệm), ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn) có thể được cân nhắc dựa trên mức độ bất thường, tuổi người vợ, thời gian mong con và các yếu tố sinh sản của cả hai.
• Cần đánh giá thêm: Nếu kết quả ban đầu chưa đủ để xác định nguyên nhân hoặc phát hiện bất thường phức tạp, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các thăm dò chuyên sâu trước khi quyết định phương án điều trị.

Từ kết quả này, hai vợ chồng cùng bác sĩ lựa chọn phương án điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe và độ tuổi sinh sản.

Chi phí khám hiếm muộn khoảng bao nhiêu?

Chi phí cho các hạng mục đánh giá cơ bản của hai vợ chồng thường vào khoảng 4.000.000 – 7.000.000 VNĐ. Tổng chi phí có thể cao hơn nếu bác sĩ chỉ định thêm xét nghiệm sàng lọc hoặc thăm dò chuyên sâu. Khoản này chủ yếu dành cho quá trình kiểm tra, tìm nguyên nhân ban đầu và chưa bao gồm chi phí điều trị hay các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IUI, IVF.

Để dễ dự trù kinh phí, bạn có thể tham khảo khoảng giá của một số hạng mục thường gặp trong bảng dưới đây:

*Lưu ý: Mức chi phí trên chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy cơ sở y tế, thời điểm thăm khám cũng như các xét nghiệm, thăm dò được chỉ định. Hai vợ chồng nên liên hệ trực tiếp với cơ sở thăm khám để được tư vấn về danh mục kiểm tra và chi phí cụ thể.

Cần chuẩn bị gì trước khi đi khám hiếm muộn?

Trước buổi thăm khám, hai vợ chồng nên chuẩn bị một số thông tin, giấy tờ và thực hiện đúng hướng dẫn đối với các xét nghiệm dự kiến. Những lưu ý dưới đây sẽ giúp buổi khám diễn ra thuận lợi hơn:

• Đi khám cùng nhau nếu có thể: Việc đánh giá thường cần thông tin từ cả hai phía, vì vậy vợ và chồng nên chủ động sắp xếp thời gian cùng đến khám, đặc biệt trong lần đánh giá ban đầu.
• Mang theo kết quả khám và điều trị trước đây: Nên chuẩn bị các kết quả xét nghiệm nội tiết, siêu âm, chụp tử cung - vòi trứng, tinh dịch đồ, hồ sơ phẫu thuật hoặc hồ sơ điều trị hỗ trợ sinh sản nếu đã từng thực hiện. Các tài liệu này giúp bác sĩ có thêm dữ liệu để đánh giá và cân nhắc những kiểm tra cần làm lại hoặc bổ sung.
• Ghi nhớ ngày đầu kỳ kinh gần nhất: Người vợ nên ghi lại ngày bắt đầu kỳ kinh gần nhất, độ dài chu kỳ và kinh nguyệt có đều hay không.
• Chuẩn bị thông tin về tiền sử sinh sản: Hai vợ chồng nên nắm rõ đã mong con trong bao lâu, từng mang thai hay chưa, số lần mang thai, sinh con, sảy thai hoặc thai ngoài tử cung nếu có. Những lần điều trị trước đây và kết quả đạt được cũng cần được cung cấp đầy đủ.
• Chuẩn bị trước khi làm tinh dịch đồ: Người chồng nên hỏi trước cơ sở y tế về thời gian kiêng xuất tinh và quy định lấy mẫu.
• Mang danh sách thuốc đang sử dụng: Cần thông báo cho bác sĩ về thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, hormone và các sản phẩm bổ sung đang dùng. Hai vợ chồng không nên tự ý ngừng thuốc chỉ để chuẩn bị cho buổi khám nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn.
• Hỏi trước về yêu cầu nhịn ăn: Khám ban đầu không đồng nghĩa với việc tất cả người bệnh đều phải nhịn ăn. Nếu dự kiến thực hiện xét nghiệm cần nhịn ăn hoặc có yêu cầu chuẩn bị riêng, cơ sở y tế sẽ hướng dẫn cụ thể trước khi thực hiện.
• Chuẩn bị giấy tờ cần thiết: Mang theo giấy tờ tùy thân, thông tin bảo hiểm nếu sử dụng và các giấy tờ mà cơ sở y tế yêu cầu để thuận tiện cho quá trình đăng ký, làm xét nghiệm và hoàn thiện hồ sơ.

Chuẩn bị đầy đủ thông tin và hồ sơ giúp quá trình thăm khám thuận lợi hơn

Địa chỉ khám hiếm muộn uy tín cho các cặp vợ chồng

Khi lựa chọn địa chỉ thăm khám, các cặp vợ chồng nên ưu tiên cơ sở có đội ngũ chuyên môn về sức khỏe sinh sản, hệ thống trang thiết bị đồng bộ và khả năng thực hiện đầy đủ các bước từ đánh giá nguyên nhân đến tư vấn điều trị.

Tại Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện Đại học Phenikaa là một trong những địa chỉ các cặp vợ chồng có thể tham khảo khi cần thăm khám và tìm nguyên nhân chậm có con. Trung tâm triển khai quy trình đánh giá sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ, với một số điểm nổi bật như:

• Đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm: Trung tâm quy tụ các bác sĩ, chuyên viên phôi học và điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản và hỗ trợ sinh sản. Quá trình thăm khám được phối hợp giữa các chuyên môn liên quan, giúp đánh giá tình trạng của cả hai vợ chồng và xây dựng hướng xử trí phù hợp với từng trường hợp.
• Hệ thống máy móc và phòng Lab hiện đại: Trung tâm được đầu tư hệ thống siêu âm đầu dò âm đạo 3D phục vụ đánh giá cơ quan sinh sản nữ cùng phòng Lab đạt chuẩn ISO 5. Hệ thống nuôi phôi time-lapse kết hợp trí tuệ nhân tạo, kính hiển vi đảo ngược Carl Zeiss, bộ vi thao tác và các thiết bị chuyên dụng hỗ trợ quá trình thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
• Đa dạng gói thăm khám sức khỏe sinh sản: Trung tâm triển khai các gói kiểm tra sức khỏe sinh sản với nhiều mức độ từ cơ bản, nâng cao đến chuyên sâu. Các cặp vợ chồng có thể được tư vấn lựa chọn gói phù hợp với nhu cầu, tiền sử và tình trạng thực tế, thuận tiện cho việc đánh giá sức khỏe sinh sản và phát hiện những yếu tố cần can thiệp.
• Theo dõi xuyên suốt khi cần điều trị: Nếu phát hiện nguyên nhân ảnh hưởng đến khả năng có con, người bệnh có thể tiếp tục được tư vấn và điều trị tại Trung tâm. Tùy tình trạng, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch phù hợp, bao gồm điều trị nguyên nhân hoặc áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IUI, IVF khi có chỉ định.

Kết luận

Hiểu rõ khám hiếm muộn gồm những gì và quy trình thực hiện giúp hai vợ chồng có sự chuẩn bị tốt hơn, tránh tâm lý lo lắng hoặc tự thực hiện quá nhiều xét nghiệm khi chưa có chỉ định. Khám đúng thời điểm giúp bác sĩ sớm nhận diện vấn đề, để hai vợ chồng không bỏ lỡ giai đoạn thuận lợi cho kế hoạch có con.

Nếu đã mong con nhưng chưa đạt kết quả hoặc có bất thường liên quan đến sức khỏe sinh sản, hai vợ chồng có thể đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện Đại học Phenikaa để được bác sĩ đánh giá đồng thời cả hai phía, chỉ định kiểm tra theo tình trạng thực tế và tư vấn lộ trình phù hợp. Trường hợp cần can thiệp, Trung tâm có thể tiếp tục đồng hành từ điều trị nguyên nhân đến thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo chỉ định. Liên hệ hotline 1900 2262 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.